Veel gestelde vragen en tips

1. Wat is koelen?
Koelen is een verzamelterm voor een aantal eerste hulp adviezen die gelden als er blessures optreden. Er bestaan nogal wat benamingen voor wat in de praktijk gewoonlijk 'koelen' wordt genoemd. Benamingen zijn onder andere:
" koudetherapie
" cryotherapie (Kryios is Grieks voor ijs)
" RADIJS. Dat laatste met hoofdletters want het gaat om de volgende afkorting: Rust, Altijd hoog leggen, Druk en IJS.
" ICE is een andere afkorting die staat voor ijs, compressie en elevatie (hoog leggen).

2. Bij welke blessures is koelen verstandig?
Koelen kan je bij elke verstuiking, kneuzing, of scheuring. Eigenlijk kan je bij elke blessure koelen. Alleen als er bloed zichtbaar is of sprake is van een botbreuk moet je koelen achterwege laten. Bij koelen in de buurt van de ogen of de geslachtsdelen moet extra voorzichtigheid worden betracht.

3. Je noemt hier alleen acute blessures, klopt dat?
Ja, maar koelen kan ook ingezet worden bij, beginnende, overbelastingsblessures. Ook dan kan koelen de ontstekingsreactie en pijn beperken. Het risico is alleen dat men daardoor denkt dat het probleem over is en flink doortraint. Bij overbelasting zal altijd de trainingsomvang terug moeten. Koelen kan dan wel als ondersteuning na elke lichte training en in de herstelfase gebruikt worden.

4. Wat is het doel van koelen?
Koelen is het beste middel om zwellingen, die als gevolg van vocht- en inwendig bloedverlies optreden zo snel mogelijk de kop in te drukken. Hoofddoel daarbij is een snel antwoord te geven op de onvermijdelijke ontstekingsreactie. Door het koelen "krimpen" de bloedvaten (vasoconstrictie) en wordt voorkomen dat er nog meer bloed naar plekken stroomt waar het niet thuis hoort.

5. Wat bereik je daarmee?
Door de bovengenoemde reactie van het lichaam in te perken kan er veel hersteltijd van de blessure gewonnen worden. Een zwelling die niet doorzet hoeft het lichaam tenslotte ook niet af te bouwen. Bovendien heeft het koelen het plezierige effect dat de pijn vermindert.

6. Hoe kan je het beste koelen?
Koelen gaat het gemakkelijkst met een coldpack.

7. En als het nodig is kan je het zo uit de vriezer, op de zere plek leggen?
Absoluut niet. Als je een coldpack direct op de huid legt zullen er bevriezingsverschijnselen optreden. Er zullen blaren op de huid komen en de schade wordt alleen maar groter.

8. Dat klinkt erg makkelijk, maar wat als je geen vriezer in de buurt hebt?
Het is altijd mogelijk om, in de voorbereiding, een coldpack in een isolatietasje in te pakken en mee te nemen naar de training of wedstrijd.

9. Ik heb ook wel eens van die spuitbussen gezien om te koelen.
Het gebruik van spuitbussen met chloor- aethylspray's lijkt een gemakkelijke oplossing, maar laat dat altijd aan deskundigen over. Het bevriezingsgevaar is hierbij heel groot.

10. Hoelang moet je koelen?
Als het acuut is Maximaal 15 tot 20 minuten. Bij chronische (langer bestaande) klachten moet je langer gaat koelen zodat het lichaam de kou gaat compenseren door extra bloed naar de plek te sturen. Waardoor en verse voedingstoffen en zuurstof naar het gebied wordt gestuurd en je sneller herstelt.

11. Is koelen eigenlijk alleen maar nuttig bij sportblessures?
Neen, ik vind dat in elk huishouden een coldpack in de vriezer moet liggen. Iedereen stoot wel eens zijn hoofd, armen of schenen. Bij elke blauwe plek kan je door direct koelen de omvang beperken en de pijn verminderen.

12. Als je goed koelt kan je dan meteen ook weer wat trainen?
Als er blessures ontstaan zijn moet je uitzoeken welke vervangende training mogelijk is zonder de blessure te verergeren. Dit is erg belangrijk om zo min mogelijk in conditie achteruit te gaan. Pas als er helemaal geen pijnklachten meer optreden tijdens of na de training, als de kracht weer helemaal terug is en als de bewegingsuitslag (lenigheid) weer hetzelfde is als bij het andere ledemaat, kan je zeggen dat je weer klaar bent om echt met de training te beginnen. De wedstrijdvorm kan dan nog weken of maanden op zich laten wachten. Het is belangrijk om bij ernstige verstuikingen en andere ernstige blessures deskundige hulp in te schakelen. Een arts of fysiotherapeut kan je precies vertellen wat je wel en niet mag doen.